Giúp phòng ngừa tái phát đau nhức cột sống

TẤT TẦN TẬT về thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng – Chớ chủ quan!

Một trong những căn bệnh xương khớp phổ biến nhất hiện nay chính là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Bệnh có thể xuất hiện trên mọi đối tượng nhưng thường gặp nhất là những người thường xuyên lao động nặng, người cao tuổi hoặc nhân viên văn phòng ngồi lâu ít vận động.

Ở Việt Nam có tới 17% người trên 60 tuổi bị mắc chứng đau lưng. Bệnh xảy ra ở khoảng 30% dân số, hay gặp ở lứa tuổi lao động từ 20 – 55 tuổi.

Cấu tạo của đĩa đệm và cơ chế gây ra thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Đĩa đệm chính là phần nằm giữa 2 đốt sống, được cấu tạo gồm 3 thành phần chính là nhân nhầy, vòng sợi, mỏm sụn. Đĩa đệm có cấu trúc dạng thớ sợi chắc, xếp theo hình vòng tâm, chứa nhân keo (tức là nhân nhầy đĩa đệm). Đĩa đệm có tác dụng bảo vệ xương cột sống hay đốt sống, giúp giảm xóc, ngăn ngừa các chấn thương do vận động quá mạnh, hoạt động mang vác vật nặng gây áp lực lên cột sống hoặc ngồi một tư thế trong thời gian dài.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là gì? Là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí bình thường và chèn ép vào rễ thần kinh, tủy sống. Khi thoát vị đĩa đệm đốt sống lưng có chèn ép vào rễ dây thần kinh tọa (thần kinh hông) sẽ gây chứng đau thắt lưng và đau lan xuống chân.

Vị trí thoát vị đĩa đệm thường gặp: Thoát vị đĩa đệm L4 L5 và thoát vị đĩa đệm L5 S1. Do 2 đĩa đệm này là bản lề vận động chủ yếu của cột sống.

Thoát vị đĩa đệm L4 L5 và thoát vị đĩa đệm L5 S1
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L4 – L5 và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng L5 – S1

Những nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Hoạt động sai tư thế: Các hoạt động như khuân vác, bưng bê đồ vật nặng, ngồi lâu sai tư thế, ngồi xuống đứng lên đột ngột, tập thể dục hoặc hoạt động thể thao sai cách… là những nguyên nhân khiến cột sống lưng và thắt lưng bị chấn thương và gây nên thoát vị đĩa đệm.

Gặp chấn thương, tai nạn: Té ngã, va đập mạnh vào cột sống, ngã đập mông xuống vật cứng, tai nạn lao động khiến cột sống bị trật…

Di truyền từ người thân: Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, nếu người thân trong gia đình có cột sống, đĩa đệm bị yếu do bất thường về cấu trúc thì các thế hệ sau có nguy cơ mắc bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống sẽ cao hơn người bình thường.

Tuổi tác cao: Theo thống kê, những người ở độ tuổi trên 30 có tỷ lệ mắc bệnh sẽ cao hơn do đĩa đệm dần mất độ linh hoạt, nhân nhầy có thể bị khô, vùng sụn xơ hóa,… Đặc biệt, thoái hóa cột sống thắt lưng thường xảy ra ở độ tuổi 30 – 50. Ở độ tuổi này, vòng sụn bên ngoài đã dần bị xơ hóa, nhân nhầy của đĩa đệm bị khô, mất tính đàn hồi, dễ chui ra ngoài ống sống, chèn ép dây thần kinh vùng thắt lưng.

Bệnh lý bẩm sinh: Một số người đang mắc các bệnh lý cột sống bẩm sinh như gai đôi cột sống, cong vẹo cột sống, hẹp ống sống,… cũng có thể bị thoát vị đĩa đệm.

Các nguyên nhân khác: Tăng cân, béo phì cũng là nguyên nhân của thoát vị đĩa đệm cột sống lưng làm tăng sức đè nén lên các đĩa đệm. Hoặc ở những người thường xuyên hút thuốc lá, làm giảm nồng độ oxy và chất dinh dưỡng nuôi các mô, xương và các đốt sống.

Các triệu chứng thoát vị đĩa đệm lưng thường gặp

– Đau: Xuất hiện các cơn đau từ cột sống, dọc theo khoang liên sườn, lan xuống chân, đau dọc mặt sau mông, mặt sau đùi xuống đến cẳng chân và gót chân. Khi cúi người, ho hoặc hắt hơi, người bệnh cũng cả thấy đau rõ rệt. Hoặc khi ngồi, đứng hoặc nằm sấp quá lâu cũng gặp tình trạng này. Các cơn đau sẽ giảm dần khi nghỉ ngơi và đau tăng khi vận động.

Biểu hiện thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng
Biểu hiện thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

– Rối loạn vận động: Ở giai đoạn đầu người bệnh sẽ có giảm giác chân yếu hơn. Khi bệnh thoát vị đĩa đệm đốt sống lưng trở nặng có thể dẫn đến liệt như liệt bàn chân, mũi bàn chân chúc xuống vấp phải gò đất. Có thể để lại hội chứng như hội chứng đuôi ngựa: bệnh nhân bị liệt 2 bàn chân, bệnh nhân bí đái, rối loạn cảm giác ở xung quanh hậu môn.

– Rối loạn dây thực vật: Ở một số người bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng sẽ gặp tình trạng đau buốt, đau rát ở gan bàn chân hoặc mu bàn chân. Những ngày thời tiết nắng nóng, bệnh nhân bật quạt nhưng gan bàn chân rất lạnh và phải đắp chăn.

Biến chứng nguy hiểm của thoát vị đĩa đệm cột sống lưng, thắt lưng

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng và những biến chứng nguy hiểm.

– Nguy cơ tàn phế suốt đời do đĩa đệm thoát vị chèn ép tủy cổ. Hoặc chèn ép lên các dây thần kinh thắt lưng cùng gây ra tình trạng tiểu tiện không tự chủ ở người bệnh. Ngoài ra, thoát vị đĩa đệm thắt lưng còn khiến khả năng hoạt động của người bệnh giảm sút rõ rệt, không thể gấp, duỗi chân…

– Teo cơ các chi nhanh chóng có thể gây mất khả năng lao động.

Các phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng hiện nay

Tùy thuộc vào mức độ của bệnh mà các bác sĩ sẽ có những phương pháp điều trị thích hợp.

– Đối với thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng ở mức độ nhẹ có thể dùng thuốc Tây y, Đông y hay tập các bài vật lý trị liệu giúp phục hồi chức năng.

– Nếu thoát vị nặng, khối thoát vị chèn ép vào dây thần kinh thì phẫu thuật là phương pháp tối ưu nhất giúp bệnh nhân giải phóng chèn ép thần kinh và tránh các biến chứng do thoát vị gây ra. Phẫu thuật cũng có nhiều phương pháp như mổi nội soi và mổ mở.

Ngoài ra hiện nay còn một số cách chữa thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng được áp dụng ở trong nước tương đối phổ biến như:

– Điều trị bằng laser

– Điều trị bằng sóng cao tần

Phòng tránh thoát vị đĩa đệm thắt lưng bằng cách nào?

– Thường xuyên đi lại vận động, ngồi làm việc khoảng 30 phút thì bạn cần đứng dậy đi lại khoảng 5 phút rồi mới quay lại làm việc tiếp. Tránh đi giày, guốc quá cao. Nên dùng giày dép vật liệu mềm.

– Khi vác vật nặng, không để vặn cột sống mà nên gập gối, thẳng lưng, bê vật gần người nhất.

Cách bê, vác đồ vật nặng đúng
Cách bê, vác đồ vật nặng đúng

– Hãy nói không với các động tác bẻ lưng, vặn lưng nếu bạn không muốn mình bị thoát vị đĩa đệm cột sống lưng.

– Luôn duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý. Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên để có một cột sống khỏe mạnh.

Đánh giá bài viết: 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (7 phiếu)
Loading...